پس از باز کردن رگ‌های قلب با بالون و استنت (آنژیوپلاستی)، پزشکان معمولا دو داروی ضدپلاکت تجویز می‌کنند: آسپیرین به همراه یک داروی قوی‌تر مانند کلوپیدوگرل، تیکاگرلور یا پراسوگرل. به این ترکیب «درمان ضدپلاکت دوگانه» یا DAPT می‌گویند. هدف اصلی جلوگیری از تشکیل لخته خون داخل استنت است. اما مدت زمان مصرف این دو دارو همیشه مورد بحث بوده است.

این مطالعه مروری سیستماتیک و متاآنالیز تمام آزمایش‌های معتبر دنیا را تا ابتدای سال ۲۰۲۴ بررسی کرد. در نهایت ۴۰ پژوهش با مجموع ۵۴٬۲۳۳ بیمار وارد تحلیل شد. بیماران به دو گروه تقسیم شدند:

• گروه استاندارد: حداقل ۱۲ ماه DAPT
• گروه کوتاه‌مدت: حداکثر ۳ ماه DAPT (پس از آن فقط یک دارو ادامه می‌یافت)

نتایج مهم و کاربردی:

• خطر مرگ از هر علتی در گروه کوتاه‌مدت ۱۰ درصد کمتر بود (به‌ویژه در کسانی که فقط ۱ ماه DAPT دریافت کردند).
• خطر خونریزی جدی (نوع ۳ یا ۵ طبق طبقه‌بندی BARC) ۲۳ درصد کاهش یافت.
• خطر سکته قلبی غیرکشنده، سکته مغزی، نیاز به آنژیوپلاستی مجدد و لخته شدن داخل استنت در دو گروه تقریبا یکسان بود.

این رویکرد کوتاه‌مدت به‌ویژه برای این گروه‌ها مفیدتر است:

• افراد با ریسک خونریزی بالا
• بیماران مبتلا به سندرم کرونری حاد (حمله قلبی یا آنژین ناپایدار)
• کسانی که آنژیوپلاستی پیچیده داشته‌اند (چند رگ، استنت طولانی یا رگ‌های سخت و کلسیفیه)

در این بیماران، درمان کوتاه نه‌تنها خونریزی را کم کرد، بلکه در موارد آنژیوپلاستی پیچیده حتی خطر رویدادهای قلبی ترکیبی را نیز کاهش داد.

امروز دیگر نیازی نیست همه بیماران ۱۲ ماه کامل دو دارو مصرف کنند. با ارزیابی دقیق وضعیت هر بیمار (ریسک خونریزی در برابر ریسک لخته)، می‌توان مدت درمان را شخصی‌سازی کرد. نتیجه این کار: خونریزی کمتر، بستری کمتر و شانس زنده ماندن بیشتر.

نتیجه‌گیری: درمان ضدپلاکت دوگانه کوتاه‌مدت (۱ تا ۳ ماه) پس از آنژیوپلاستی، ایمن‌تر و حداقل به اندازه درمان طولانی مؤثر است.