قلب تحت استرس بعد از پیوند کلیه
در این گزارش، زنی ۵۵ ساله بعد از پیوند کلیه با علائمی شبیه سکته قلبی (درد قفسه سینه، تنگینفس، تعریق) بستری شد، اما بررسیها نشان داد که مشکل او «کاردیومیوپاتی ناشی از استرس» یا سندرم تاکوتسوتبو بوده؛ اختلالی موقت در عملکرد قلب که با درمان مناسب طی چند هفته برگشتپذیر است.
- این بیمار بهعلت نارسایی پیشرفته کلیه تحت عمل پیوند کلیه قرار گرفت و تا قبل از عمل، از نظر قلبی مشکلی نداشت. چند ساعت بعد از عمل، ناگهان دچار درد شدید پشت سینه، تنگینفس و تعریق شد؛ علائمی که معمولاً پزشکان را فوراً به سمت تشخیص سکته قلبی میبرد.
- نوار قلب او تغییرات مهمی مثل طولانی شدن فاصله QT و وارونگی موج T نشان میداد و آزمایش تروپونین هم بالا بود؛ یعنی از نظر ظاهری همهچیز به نفع آسیب حاد عضله قلب بود. در اکو هم قدرت پمپاژ قلب پایین آمده و بخش انتهایی قلب خوب منقبض نمیشد. به همین دلیل، بیمار سریع برای آنژیوگرافی فرستاده شد.
- در آنژیوگرافی مشخص شد رگهای اصلی قلب گرفتگی قابلتوجهی ندارند و در تصویربرداری از بطن چپ، حالتی دیده شد که نوک قلب شُل و برجسته شده و قسمتهای پایهای قلب بیشفعال هستند؛ الگویی که به آن «apical ballooning» میگویند و برای سندرم تاکوتسوتبو بسیار تیپیک است. به این ترتیب، تشخیص از «سکته قلبی کلاسیک» به «کاردیومیوپاتی ناشی از استرس» تغییر کرد.
- در این وضعیت، عامل اصلی مشکل، استرس شدید جسمی و روحی و ترشح زیاد هورمونهای استرس (مثل آدرنالین) است که بهطور موقت به عضله قلب آسیب میزند و عملکرد آن را مختل میکند، بدون اینکه رگها بسته شده باشند. این بیماری بیشتر در خانمهای میانسال و مسن دیده میشود و عملهای بزرگ، درد شدید، شوک روحی و مصرف داروهای محرک فشار خون در آیسییو میتوانند آن را تحریک کنند.
- بیمار در بخش مراقبتهای ویژه قلب تحت درمان حمایتی قرار گرفت: تنظیم و کاهش تدریجی داروی بالا برنده فشار خون (نوراپینفرین)، تجویز بتابلاکر (بیسوپرولول) برای کاهش ضربان و اثر استرس روی قلب، کاپتوپریل برای کمک به بهبود عملکرد پمپاژ، دیورتیک برای کمکردن تنگینفس و هپارین برای پیشگیری از لخته در قلب. طی ۱۰ روز بستری، علائم تنفسی و عمومی او بهبود یافت و در وضعیت پایدار ترخیص شد.
- چهار هفته بعد، در اکوکنترل مشخص شد که قدرت قلب به محدوده طبیعی برگشته و بالون شدن نوک قلب کاملاً برطرف شده است. بیمار در پیگیری نه درد قفسه سینه داشت و نه تنگینفس، و آزمایشها نشاندهنده فروکشکردن کامل آسیب حاد قلبی بود. البته به او توصیه شد داروها را ادامه دهد، فعالیت بدنی متعادل، تغذیه مناسب و روشهای مدیریت استرس را رعایت کند.
- نویسندگان تأکید میکنند که بعد از جراحیهای بزرگ مثل پیوند کلیه، اگر بیمار ناگهان دچار علائم قلبی شد، تیم درمان باید هم سکته قلبی و هم سندرم تاکوتسوتبو را در نظر بگیرد. تشخیص درست با کمک نوار قلب، آزمایش آنزیمهای قلبی، اکو و در صورت نیاز آنژیوگرافی انجام میشود. تفاوت اصلی این است که در تاکوتسوتبو رگها بسته نیستند، اما عملکرد قلب موقتاً مختل شده و نیاز به مراقبت دقیق دارد.
- اگرچه این بیماری در بسیاری از موارد برگشتپذیر است، میتواند باعث نارسایی حاد قلب، آریتمی و حتی شوک شود؛ بنابراین تشخیص بهموقع، پایش نزدیک و درمان حمایتی صحیح برای کاهش خطر مرگ و عوارض ضروری است. همچنین، بهدلیل نقش پررنگ استرس، توجه به وضعیت روحی بیمار، آموزش و حمایت روانی نیز بخشی مهم از مراقبت محسوب میشود.
ارسال نظر