قلب بعد از سرطان: کدام مدل خطر را بهتر پیشبینی میکند؟
یک فراتحلیل از نزدیک به یک میلیون بازمانده سرطان نشان میدهد فقط حدود یکسوم مدلهای پیشبینی خطر قلبی عملکرد قابلقبولی دارند. عملکرد این مدلها در سرطان پستان بهتر از سرطانهای خونی است.
با پیشرفت درمان سرطان، تعداد بازماندگان روزبهروز بیشتر میشود. اما بیماریهای قلبی یکی از مهمترین دلایل مرگ و ناتوانی در این افراد است. هم عوامل خطر معمول (فشار خون، دیابت، سیگار) و هم عوارض درمانهای سرطان روی قلب اثر میگذارند.
پژوهشگران ۳۴ مطالعه و ۲۷ مدل مختلف را بررسی کردند. نتیجه کلی این بود:
- حدود ۳۶ درصد ارزیابیها به سطح قابلقبول رسیدند (توانایی تشخیص بهتر از ۰٫۷۰).
- مدلهای عمومی جمعیت برای حوادث عروقی (سکته قلبی، سکته مغزی) بهتر عمل کردند. مدلهایی مثل SCORE، فرامینگهام مبتنی بر چربی و QRISK3 در این زمینه نسبتا خوب بودند.
- برای نارسایی قلبی ناشی از درمان سرطان، مدلهای عمومی مثل ARIC-HF و PCP-HF عملکرد متوسط تا خوبی داشتند.
- مدلهای مخصوص سرطان مثل HFA-ICOS و نمره Ezaz ویژگی (specificity) بالایی دارند. یعنی اگر کسی را پرخطر نشان دهند، احتمال درستی آن بالاست و برای تایید خطر مفیدند. اما حساسیت پایینی دارند و برخی افراد در معرض خطر را از دست میدهند.
──────────
تفاوت مهم بین انواع سرطان
در بازماندگان سرطان پستان مدلها پایدارتر و قابلاعتمادتر بودند. در سرطانهای خونی عملکرد ضعیفتر بود. دلیلش این است که درمانهای سرطان پستان نسبتا یکنواختتر ثبت میشوند، اما در سرطانهای خونی رژیمهای درمانی متنوعتر و التهاب و عفونت بیشتر است.
──────────
پیام
- اگر هدف «رد کردن خطر» است، مدلهای با حساسیت بالاتر بهترند. اگر هدف «تایید خطر بالا» است، مدلهایی مثل HFA-ICOS و Ezaz مناسبترند. بهتر است مدل را با شرح حال درمانهای دریافتی، آزمایشهای خونی و اکوکاردیوگرافی ترکیب کرد.
- نویسندگان تاکید میکنند مدلهای فعلی هنوز درمانهای خاص سرطان (مثل دوز تجمعی آنتراسایکلین یا پرتودرمانی قلب) را بهخوبی در نظر نمیگیرند. نیاز به مدلهای جدید، معتبر و متناسب با هر نوع سرطان وجود دارد.
ارسال نظر