منیزیم و سلامت رگ‌ها
مکمل خوراکی منیزیم ممکن است تا حدودی از ضخامت دیواره شریان بکاهد و در دوزهای بالاتر، عملکرد پوشش داخلی رگ را بهتر کند. اثر آن روی سفتی شریان و فشار خون هنوز روشن نیست و شواهد کلی ضعیف است.
منیزیم چهارمین ماده معدنی فراوان بدن است و در بیش از ۳۰۰ واکنش آنزیمی نقش دارد. ازجمله تنظیم انقباض عضله صاف رگ و کمک به تولید نیتریک‌اکسید در پوشش داخلی رگ (اندوتلیوم). کمبود آن با استرس اکسیداتیو، التهاب عروقی و حتی کلسیفیه شدن دیواره رگ ارتباط دارد. به همین دلیل سال‌هاست این پرسش مطرح است که آیا قرص منیزیم می‌تواند سلامت عروق را بهتر کند یا نه.
پژوهشگران این مقاله ۱۲ کارآزمایی تصادفی و کنترل‌شده با دارونما را جمع کردند؛ در مجموع ۶۶۵ بزرگسال. بیشتر شرکت‌کنندگان میانسال یا سالمند بودند و بسیاری بیماری زمینه‌ای مثل بیماری عروق کرونر، دیابت، فشار خون یا اضافه‌وزن داشتند. مدت مصرف بین ۴ تا ۲۴ هفته بود و فرم‌های مختلف منیزیم استفاده شده بود: اکسید، سیترات، سولفات، پیدولات و کلات.
برای سنجش سلامت رگ از سه شاخص رایج استفاده شد:
- FMD: میزان گشاد شدن رگ بعد از افزایش جریان خون؛ نشان‌دهنده عملکرد اندوتلیوم
- PWV: سرعت موج نبض؛ نشان‌دهنده سفتی شریان
- CIMT: ضخامت لایه داخلی‌ـ‌میانی شریان کاروتید؛ نشان‌دهنده آترواسکلروز زیربالینی
علاوه بر این، سطح منیزیم خون و فشار خون هم بررسی شد.
► عملکرد اندوتلیوم (FMD)
در مجموع، بهبود معنادار نبود. اما در کسانی که بیش از ۴۰۰ میلی‌گرم منیزیم عنصری در روز گرفته بودند، FMD بهتر شد. این بخش فقط روی دو مطالعه بنا شده و باید با احتیاط خوانده شود. فرم کلات هم در یک تحلیل جداگانه اثر بهتری نشان داد.
► ضخامت دیواره شریان (CIMT)
کاهش معنادار دیده شد؛ حدود ۰٫۰۸ میلی‌متر. عدد کوچک است، اما برای شاخص ساختاری عروق قابل توجه است. این نتیجه فقط از سه مطالعه به‌دست آمده و با حذف بعضی مطالعات، معناداری از بین می‌رود.
► سفتی شریان (PWV)
کاهش جزئی دیده شد، اما از نظر آماری معنادار نبود.
► سطح منیزیم خون
به‌طور معنادار بالا رفت. یعنی مکمل واقعا جذب شده و سطح خونی را تغییر داده است.
► فشار خون
کاهش سیستولیک و دیاستولیک از نظر آماری معنادار نبود. فقط در یک زیرگروه کوچک با منیزیم کلات، کاهش فشار خون دیده شد.
منیزیم می‌تواند در کسانی که رگ آسیب‌پذیرتر دارند، مثل افراد با فشار خون بالا، دیابت، بیماری قلبی یا اضافه‌وزن، بیشتر به کار آید. اما این به معنی تجویز همگانی قرص منیزیم نیست.
نکته مهم دیگر، نوع مکمل است. نمک‌های آلی مثل سیترات و کلات معمولا بهتر جذب می‌شوند تا اکسید منیزیم. دوز هم مهم است؛ اثر روی FMD بیشتر در دوزهای بالاتر دیده شد، اما همین دوزها ممکن است در برخی افراد عارضه گوارشی بدهند.
ارسال نظر