برخی بیماران پس از جراحی بای‌پس قلب، برای باز نگه‌داشتن رگ پیوندی خود به آنژیوپلاستی و استنت‌گذاری نیاز پیدا می‌کنند. بااین‌حال، ممکن است پس از مدتی محل استنت دوباره تنگ شود. به این وضعیت In-Stent Restenosis یا ISR گفته می‌شود.

تنگ‌شدن دوباره داخل استنت می‌تواند جریان خون قلب را محدود کند و باعث بازگشت علائمی مانند درد یا فشار قفسه سینه و کاهش توان فعالیت شود. 

🔍 

پژوهشگران اطلاعات ۳۸۵ بیمار را که تحت مداخله عروق کرونر از راه پوست برای SVG قرار گرفته بودند، به‌صورت گذشته‌نگر بررسی کردند.

بیمارانی که در دوره پیگیری علائم ایسکمیک داشتند، توسط متخصص قلب معاینه شدند و در صورت توصیه پزشک، دوباره آنژیوگرافی عروق کرونر انجام دادند. بر اساس نتایج آنژیوگرافی:

• ۲۸۴ نفر در گروه تنگی مجدد داخل استنت قرار گرفتند.
• ۱۰۱ نفر در گروه بدون تنگی قرار گرفتند.
• میانه مدت پیگیری بیماران ۸٫۶ سال بود.

در مجموع، تنگی مجدد داخل استنت در ۷۳٫۸ درصد از بیماران بررسی‌شده در این مطالعه مشاهده شد.

این عدد را نمی‌توان به همه بیمارانی که استنت یا جراحی بای‌پس داشته‌اند تعمیم داد. جمعیت این پژوهش، گروه مشخصی از بیماران دارای SVG بود و بررسی مجدد عروق نیز در پی بروز علائم و توصیه متخصص قلب انجام شده بود.

یافته‌های اصلی

۱. عملکرد ضعیف‌تر قلب

کسر جهشی بطن چپ یا Left Ventricular Ejection Fraction، LVEF نشان می‌دهد قلب در هر ضربان چه میزان از خون موجود در بطن چپ را پمپاژ می‌کند.

در این مطالعه، LVEF پایین‌تر با احتمال بیشتر تنگی مجدد داخل استنت ارتباط داشت.

این یافته اهمیت ارزیابی منظم عملکرد قلب و پیگیری دقیق‌تر بیمارانی را نشان می‌دهد که قدرت پمپاژ قلب آن‌ها کاهش یافته است.

۲. طول بیشتر استنت

نتایج نشان داد هرچه طول استنت بیشتر باشد، احتمال تنگی مجدد داخل استنت نیز افزایش می‌یابد.

این نتیجه می‌تواند هنگام برنامه‌ریزی درمان و انتخاب مشخصات استنت مورد توجه تیم درمان قرار گیرد. بااین‌حال، انتخاب طول استنت به شکل، محل و وسعت ضایعه عروقی بستگی دارد و تصمیم درباره آن باید کاملا توسط متخصص قلب گرفته شود.

۳. شاخص توده بدنی پایین‌تر

در این پژوهش، Body Mass Index یا BMI پایین‌تر نیز با احتمال بیشتر تنگی مجدد ارتباط داشت.

اما این یافته به این معنا نیست که افزایش وزن از بیمار محافظت می‌کند. BMI تنها یکی از شاخص‌های وضعیت بدنی است و می‌تواند تحت‌تاثیر عواملی مانند سن، توده عضلانی، تغذیه، بیماری‌های زمینه‌ای و شرایط عمومی فرد قرار گیرد.

نتایج این تحقیق می‌تواند به شناسایی بیمارانی کمک کند که پس از استنت‌گذاری در رگ پیوندی، به مراقبت و پیگیری بیشتری نیاز دارند.

به‌طور خاص، توجه بیشتر به این موارد اهمیت دارد:

✓ بررسی منظم علائم قلبی پس از درمان
✓ ارزیابی عملکرد پمپاژ قلب و LVEF
✓ توجه به وضعیت تغذیه و ترکیب بدنی بیمار
✓ درنظرگرفتن ویژگی‌های ضایعه و طول استنت هنگام درمان
✓ مراجعه به‌موقع در صورت بازگشت یا ایجاد علائم جدید

این پژوهش از نوع گذشته‌نگر و مشاهده‌ای است. بنابراین، نتایج آن وجود ارتباط میان عوامل یادشده و تنگی مجدد را نشان می‌دهد، اما به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که BMI پایین، LVEF پایین یا استنت بلند مستقیما علت ایجاد تنگی بوده‌اند. همچنین نتایج مربوط به بیمارانی است که در SVG تحت مداخله عروق کرونر قرار گرفته‌اند. بنابراین، نمی‌توان آن را بدون بررسی‌های بیشتر به تمام انواع استنت‌ها یا همه بیماران قلبی تعمیم داد.

هیچ داروی قلبی، به‌ویژه داروهای ضدپلاکت، نباید بدون نظر پزشک قطع یا تغییر داده شود.