سنکوپ وازوواگال (همان غش معمولی ناشی از افت فشار) اگرچه اغلب بی‌خطر است، اما تکرر و پیش‌بینی‌ناپذیری آن می‌تواند زندگی را مختل کند. خیلی از بیماران به دلیل ترس از بیهوش شدن در جمع، رانندگی را کنار می‌گذارند، از حضور در مهمانی‌ها اجتناب می‌کنند و دائم درگیر استرس و اضطراب هستند. مشکل اینجاست که بین دو حمله، بیمار کاملا سالم به نظر می‌رسد و پزشک نمی‌تواند با معاینه ساده متوجه این رنج پنهان شود.

برای حل این مشکل، یک تیم تحقیقاتی به سراغ پرسشنامه SFSQ (پرسشنامه وضعیت عملکردی غش) رفتند. این ابزار که قبلا در کشورهای دیگر معتبر شناخته شده بود، شامل ۱۴ سوال است که زندگی بیمار را از دو زاویه مهم بررسی می‌کند:

۱. ناتوانی در انجام کارهای روزمره: آیا غش کردن باعث شده کمتر رانندگی کنید؟ از وسایل نقلیه عمومی استفاده نکنید؟ در محل کار یا خانه مشکل پیدا کنید؟ روی رابطه با همسر و خانواده‌تان اثر منفی گذاشته باشد؟
۲. ترس و نگرانی دائمی: چقدر نگران حمله بعدی هستید؟ و این نگرانی چقدر زندگی روزمره‌تان را مختل کرده است؟

پس از ترجمه دقیق و آزمایش روی ۵۰ بیمار ایرانی (با میانگین سنی ۲۶ سال)، نتایج زیر به دست آمد که اعتبار نسخه فارسی را تایید می‌کند:

• قابلیت درک بالا: بیش از ۸۰ درصد بیماران به راحتی متوجه منظور سوالات شدند و سوال گیج‌کننده‌ای وجود نداشت.

• ثبات و دقت بالا: وقتی بیماران بعد از یک هفته دوباره پرسشنامه را پر کردند، پاسخ‌هایشان تقریبا یکسان بود. یعنی این پرسشنامه تحت تأثیر حالات لحظه‌ای نیست و تصویر واقعی از وضعیت شما را ثبت می‌کند.

• ارتباط با سلامت روان: پژوهش نشان داد بیمارانی که در این پرسشنامه نمره ترس و ناتوانی بالاتری داشتند، در پرسشنامه‌های عمومی سلامت روان هم نمره ضعیف‌تری می‌گرفتند. یعنی ترس از غش مستقیما سلامت روان را تهدید می‌کند.

این خبر چه فایده عملی دارد؟
تا قبل از این، پزشک فقط می‌توانست تعداد دفعات غش را بشمارد. اما حالا با این پرسشنامه استاندارد فارسی می‌تواند:

• به عمق مشکل پی ببرد: بفهمد آیا بیماری باعث انزوای اجتماعی یا افسردگی شما شده است یا خیر.

• موفقیت درمان را واقعی‌تر بسنجد: اگر قرار باشد دارویی مثل میدودرین مصرف کنید یا تحت روان‌درمانی قرار بگیرید، پر کردن این پرسشنامه در ابتدا و انتهای دوره درمان نشان می‌دهد که آیا واقعا کیفیت زندگی شما بهتر شده یا فقط علائم جسمی کمی فروکش کرده است.